• خلاصه نشست

در نشست تخصصی که با عنوان «سیاست‌ها و اقدامات اخیر آمریکا نسبت به ج.ا.ایران (به‌ویژه برجام)» برگزار گردید، جناب آقای دکتر متقی در پاسخ به سؤالات حوزه کارشناسی  مطالبی بیان نمودند که اهم مباحث مطروحه به شرح ذیل می باشد:

  1. سیاست‌ها و اقدامات آمریکا نسبت به آینده برجام
  2. ادامه روند برجام در آمریکا و سایر کشورهای 1+5
  3. سیاست‌های خصمانه اخیر آمریکا نسبت به حضور سپاه در منطقه و پیامدهای مربوطه
  4. سیاست آمریکا در قبال مسائل منطقه‌ای و به ویژه تشکیل کشور مستقل کردی
  5. راهکارها و راهبردهای مقابله‌ای ج.ا.ایران در خصوص سیاست‌ها و اقدامات اخیر آمریکا .

ایشان با تفکیک قائل شدن میان سیاست خارجی که اهداف، اصول و سیاست­های مربوط با منافع ملی را مدنظر دارد و سیاست بین‌الملل  که ارتباط مستقیم با امنیت ملی یک کشور دارد، مباحث مربوط به برجام را ذیل سیاست بین­الملل قراردادند؛ که اخذ امتیاز عملی در این عرصه مؤلفه کلیدی می باشد. ایشان در ادامه خاطر نشان نمودند که با توجه به وضعیت آنارشیک نظام بین­الملل در عرصه سیاست بین­الملل، دیپلماسی باید با شناخت معادله قدرت صورت بگیرد و بازدارندگی لازم پیش‌بینی شود. در مورد برجام علی‌رغم نظر مقام معظم رهبری این اصل رعایت نشده است و شتاب‌زدگی  و قالب­های ادراکی متفاوت در این امر نقش داشته است.

در ادامه سخنران به پیشینه و روند شروع مذاکرات هسته­ای ایران و ایالات‌متحده پرداختند که بعد از بحران­های اساسی در سال های90 13–1391 و جواب مقام معظم رهبری به نامه اوباما، دولت اجازه یافت با مدنظر قرار دادن سیاست­های قدرت طلبانه آمریکا در موضوع هسته­ای با این کشور وارد مذاکره شود. شروع این مذاکرات در مسقط به‌صورت محرمانه و غیرعلنی بود که در این مذاکرات آمریکایی‌ها حق ایران را برای غنی‌سازی تا حدود چهار و نیم درصد را پذیرفتند. این مذاکرات تا انتخاب رئیس‌جمهور بعد متوقف شد. در زمان روحانی مهم‌ترین دغدغه‌ای که ما داشتیم پایان یافتن تحریم‌ها بود و همچنین  دولت از مذاکرات هسته ای به دنبال نرمالیزه شدن و غیرامنیتی کردن کشور بود.

مهم‌ترین نگرانی‌های آمریکایی‌ها هم میزان هگزو فلوراید اورانیوم ایران، فردو ، سانتریفیوژهای  پی دو، و بعد هم راکتور آب‌سنگین اراک بود.

دکتر متقی بر این باورند که ایران نگرانی‌های غرب را رفع کرد اما به هیچ‌یک از خواسته‌های خود( نرمالیزه شدن، غیرامنیتی شدن و رفع تحریم‌ها) دست نیافت و این امر هم در زمان اوباما رخ داد که نمونه آن در سند امنیتی ملی آمریکا در سال 2015 بود که ایران ر ا یک تهدید امنیتی فراگیر علیه ایالات‌متحده، متحدین آمریکا (کشورهای غربی) و پارتنرشیپ (کشورهای حوزه خلیج‌فارس) محسوب می‌شود.

ایشان در ادامه تأکید نمودند که علی‌رغم برداشته شدن تحریم‌های حوزه کشتی‌رانی، بیمه و صادرات نفت، هنوز تحریم‌های بانکی به‌جای خود باقی‌مانده است. نکته دیگر اینکه برجام یک موافقت‌نامه و یا یک توافق است که این توافق باید اجرا شود اما تعهد آمریکا این است که می‌تواند تمام تعهدات خود یا تعهدات کل مجموعه را در رابطه با پایان دادن به تحریم‌ها نادیده بگیرد؛ درحالی‌که ایران هیچ‌گونه ابزار بازدارنده­ای ندارد. آمریکا علی‌رغم تعهدات خود در این دو سال بر اساس قانون« یاسا»  ایران را تحریم اقتصادی کرد و بر اساس قانون« سیدا »که بعد به قانون «کاتسا» تغییر نام داد، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به بهانه بی‌ثبات کنندگی منطقه تحریم کرد و در این قانون اخیر تحریم‌ها از موردی به ساختاری تغییریافته است.

در تبیین سیاست ها و استراتژی های دولت جدید آمریکا (ترامپ) باید گفت که محورهای اصلی استراتژی برخورد ترامپ در رابطه با ج.ا. ایران بدین ترتیب است: 1) ایران نیروی برهم زننده‌ی ثبات و امنیت منطقه‌ای است. 2) قابلیت موشکی ایران کشورهای منطقه‌ای را تهدید می‌کند.3 ) شعار ایران وقتی مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل است روح و متن برجام که در آن قید شده کشورها باید حسن نیت داشته باشند را نقض کرده است.

ایشان اعتقاد داشتند که: با این استراتژی ها ترامپ عملاً برجام را پایان داد. استراتژی که ترامپ در پیش‌گرفته است استراتژی خروج از برجام نیست و استراتژی تضعیف بخش‌هایی از برجام است. مهم‌ترین مسئله برای ارائه راهکار، اراده و انگیزه‌ ما است؛  اینکه شما فکر کنید که از برجام و پروتکل الحاقی خارج شویم و غنی‌سازی را انجام می‌دهیم ، حال اینکه عملاً دیگر امکان‌پذیر نیست.

ایشان در بخش دیگری از استنباط خود از سیاست های اخیر ترامپ بیان داشتند که:

انتظار آمریکایی‌ها از تحریم‌های کنونی این است که اولاً ارتباط ایران با جنبش‌های آزادی‌بخش قطع شود. دومین انتظار آمریکایی‌ها از تحریم‌ها افزایش محدودیت‌های اقتصادی برای ایران است. این قضیه روی زندگی و اقتصاد مردم و جامعه تأثیرگذار خواهد بود.

برای دریافت متن کامل نشست با مؤسسه تماس حاصل فرمائید.

تلفن تماس: ۷۷۱۳۷۹۰۹-۰۲۱